Mentale last bij moeders: wat onderzoek over die 71% zegt

Het getal duikt overal op: moeders dragen 71% van de mentale last. Het klopt met wat veel moeders voelen, en juist daarom is het goed om te kijken wat er precies is onderzocht. Dan weet je wat je er wel en niet uit kunt halen.

Wat er is onderzocht

Onderzoekers van de University of Bath en de University of Melbourne analyseerden gegevens van 3.000 Amerikaanse ouders: welk deel van de gewone denktaken in een gezin beheren zij meestal zelf? Het gaat om dingen als maaltijden plannen, activiteiten regelen en de financiën bijhouden.¹ Mentale last is hier het denkwerk dat nodig is om het gezinsleven soepel te laten lopen: plannen, regelen en organiseren. Het onderzoek verscheen eind 2024 in het Journal of Marriage and Family.

De cijfers

• 71% tegenover 45%. Moeders gaven aan gemiddeld 71% van die denktaken te beheren, vaders 45%. Dat telt op tot meer dan honderd procent, omdat elke ouder zijn of haar eigen aandeel opgaf en niet dat van de ander.
• Dagelijkse taken: 79% tegenover 37%. Het gaat om schoonmaken en zorg voor de kinderen, dingen die elke dag terugkomen.
• Taken die af en toe spelen: 65% bij vaders, 53% bij moeders. Denk aan geldzaken en klussen in huis.

Waarom juist de dagelijkse taken zwaar wegen

Het onderzoek meet dát de verdeling zo ligt, niet waarom. Een logische lezing is deze: een taak die elke dag terugkomt laat zich niet uitstellen en vraagt om voortdurend opletten. Een klus of een belastingaangifte is een project met een begin en een eind. Of de luiers bijna op zijn, of er iets voor de crèche mee moet en wie er wat eet vanavond is dat niet.

Socioloog Allison Daminger beschreef het denkwerk in vier stappen: anticiperen, uitzoeken, beslissen en bewaken.² Bij een dagelijkse taak doorloop je die stappen steeds opnieuw. Hoe dat werkt en wat er overgedragen moet worden, lees je in Mental load verdelen met je partner.

Wat de cijfers niet zeggen

• Het zijn Amerikaanse ouders. Hoe het in Nederland ligt, weten we uit dit onderzoek niet.
• Het is een aandeel, geen gewicht. Het zegt welk deel van een lijst je beheert, niet hoe zwaar het voelt. 71% van een korte lijst kan lichter zijn dan 45% van een lange.
• Het zijn gemiddelden van moeders en vaders, niet de verdeling in jouw huis. Jullie kunnen er heel anders uitzien.
• Het zegt niets over onwil. Vaders beheerden juist meer van de taken die af en toe spelen, 65% tegenover 53%. De last is niet overal bij dezelfde persoon gelegd.

Wat je ermee kunt

Het getal is geen verwijt aan je partner en geen oordeel over jullie huis. Het is een reden om anders te kijken, en daarvoor zijn drie vragen genoeg:

• Welke taken komen elke dag terug, en bij wie liggen ze bijna altijd?
• Is diegene ook degene die ze opmerkt en bewaakt, of alleen degene die ze uitvoert?
• Welk gebied kan als geheel over, inclusief het opmerken? Niet "wil jij de gymtas pakken", maar "jij hebt school".

Saam is gebouwd voor precies die dagelijkse taken. Je zegt het op het moment dat het je invalt, Saam maakt er een complete taak van en verdeelt hem bij wie er die dag ruimte voor heeft, gewoon in WhatsApp en de agenda.

Doe de test: wie denkt er bij jullie aan alles?

Veelgestelde vragen

Hoeveel van de mentale last dragen moeders?
In onderzoek onder 3.000 Amerikaanse ouders (University of Bath en University of Melbourne, 2024) gaven moeders aan gemiddeld 71% van de gewone denktaken in een gezin te beheren, vaders 45%. Die percentages tellen op tot meer dan honderd, omdat elke ouder zijn eigen aandeel opgaf.

Geldt dit ook voor Nederland?
Dat zegt dit onderzoek niet. Het ging over Amerikaanse ouders. Neem het getal dus niet zomaar over voor Nederlandse gezinnen: daarvoor zijn andere cijfers nodig.

Waarom ligt vooral het dagelijkse werk bij moeders?
Het onderzoek meet dat het zo is, niet waarom. Moeders gaven aan 79% van de dagelijkse taken te beheren, vaders 37%. Een logische lezing is dat taken die elke dag terugkomen steeds opletten vragen, maar dat is een duiding en geen uitkomst van het onderzoek.

Wat kan ik hiermee?
Kijk niet naar het getal maar naar je eigen huis: welke taken komen elke dag terug, wie merkt ze op, en welk gebied kan als geheel over naar je partner, inclusief het opmerken. Met de mental load-test zie je in twee minuten waar het bij jullie ligt.